Basilica Cathedralis rursum aedificata est secundum decimi septimi vel decimi octavi saeculi aedificandi atque exornandi genus, C. Fanzago architecto et sculptori adscriptum, qui certe operam in Monte Casino praebuit ad presbyterium instituendum annum millesimum sescentesimum vicesimum septimum et insequentem, et maximi altaris descriptionem concepit, anno millesimo sescentesimo quadragesimo quinto.
Materia marmorea pristina parte rursum adhibita est in pavimentorum parietumque ornamenti restitutione.
Iam periit totum opus pictorium, et ex pictura murali et ex tabulis, quod cameras et parietes exornabat.
In interiore fronte, ubi olim magna L. Giordano pictura erat, Basilicae consecrationem, anno millesimo septuagesimo primo, effingens (exemplar in museo est), nunc opus pictorium eminet a P. Annigoni confectum, anno millesimo nongentesimo septuagesimo nono: "Gloria Sancti Benedicti", vel "Paradisus Benedictinus", circiter quadraginta metris quadratis: Sanctus Benedictus circumdatur monachis monachabusque,
episcopis, qui secundum Regulam vixerunt; primo loco, in inferiore, tres Pontifices se ostendunt:
- Sanctus Gregorius, qui primus vitam Sancti Benedicti narravit;
- medio loco Paulus sextus, qui Basilicam rursum consecravit, anno millesimo nongentesimo sexagesimo quarto, et Sanctum Benedictum Primum Patronum Europaeum consalutavit;
- dextera Sanctus Victor tertius, olim Abbas Desiderius, Montis Casini fulgoris per saeculum undecimum artifex (in museo huius aureae aetatis vestigia servata sunt).
In semilunulis, ab utroque latere, effinctae sunt duae Veteris Testamenti personae, sinistra Abraham et dextera Moyses, patriarchae quibuscum Sanctus Benedictus affinitate coniunctus est, quia is multorum gentium pater est in fide et legum auctor universo monachorum Ordini in Occidente.
Haec Basilicae Cathedralis descriptio est; ut eius singulae partes videantur in subiacente descriptione eae indicentur.
